Ga naar de inhoud
Let op: Om de gebruikerservaring op deze site te verbeteren gebruiken we cookies.
Menu
Login redactie

Formularium Ouderenzorg

Seborroïsche dermatitis

Literatuur geraadpleegd tot: 15/08/2016

  • Topisch ketoconazole (kortstondig in episodes aangevuld met lokaal hydrocortisone bij erytheem en jeuk) is de aangewezen behandeling voor seborroïsche dermatitis.

Behandeling

Geselecteerd

Werkzaamheid
Ketoconazol is een werkzaam middel bij seborroïsche dermatitis van het gelaat en lichaam$$​​​​​​​​​​. Voor de behandeling van seborroïsche dermatitis van de behaarde hoofdhuid is de werkzaamheid van ketoconazol eveneens aangetoond$​​​​​​​​​​​​​.
Na genezing kan intermittent gebruik (1 keer per week) remissie behouden$​​​​​​​​​​​​​.

Veiligheid
Ketoconazole wordt goed verdragen (in heel zeldzame gevallen kan contact dermatitis ontstaan)$​​​​​​​​​​​​​.

Selectie
Ketoconazol crème is de selectie in het Formularium Ouderenzorg voor gelaat en lichaam, ketoconazol shampoo voor de behaarde hoofdhuid.

Geselecteerde geneesmiddelen

Te overwegen

Werkzaamheid
Topische corticosteroïden zijn bewezen werkzaam bij seborroïsche dermatitis. Hun werkzaamheid is vergelijkbaar met die van de azoles wat betreft de duur tot remissie. Er zijn echter geen studies met een duur langer dan 4 weken die volledige remissie bestudeerden$​​​​​​​​​​​​.

Veiligheid
Huidatrofie en teleangieëctasieën kunnen voorkomen bij langdurig gebruik$​​​​​​​​​​​​​​$​​​.

Richtlijnen
Richtlijnen raden aan lokale corticoïden voor te behouden voor kortstondig episodisch gebruik ter vermindering van erytheem en jeuk$​​​​​​​​​​​​​​$​​​​​​​​​​​​​​$​​​. Clinical Evidence beschouwt ze als waarschijnlijk gunstig ondanks de afwezigheid van goede studies.
Hydrocortisone (in het aangezicht) of klasse-2- of -3 cortisone (op het lichaam) kan een additioneel therapeutisch effect hebben (op het erytheem en de jeuk) in associatie met ketoconazole$​​​​​​​​​​​​​​$​​​​​​​​​​​​​​. Dit advies is gebaseerd op consensus. Gebruik in monotherapie wordt afgeraden omwille van het vermoeden van een hoger hervalrisico$​​​​​​​​​​​​​​. 

Niet geselecteerd

Werkzaamheid
Wat betreft de behandeling van hoofdroos is er 1 RCT van lage kwaliteit. Deze RCT vergeleek seleniumsulfide 2.5%, ketoconazole 2% shampoo en placebo 2 keer per week voor de behandeling van matige tot ernstige hoofdroos. Met seleniumsulfide (67%) en ketoconazole (73%) verbeterde de hoofdroos significant beter dan met placebo (44%)$​​​​​​$​​.
Er zijn geen gegevens bekend over de werkzaamheid bij gebruik ter hoogte van gelaat en lichaam.

Veiligheid
Jeuk en branderigheid zijn mogelijke bijwerkingen (deze komen frequenter voor bij het gebruik van seleniumsulfide dan bij ketoconazole gebruik)$​​​​​​$​​. Het ruikt onaangenaam, het haar en de hoofdhuid kunnen sneller vet worden en bij frequente toepassing kan het haar uitvallen$​​​​​​.

Richtlijnen en conclusie
Seleniumsulfide (voor de indicatie hoofdroos) is geen middel van eerste keuze omwille van de zwakke onderbouwing van zijn werkzaamheid en mogelijke storende ongewenste effecten$​​​​​​. Volgens Clinical Evidence is seleniumsulfide voor hoofdroos een alternatief wanneer andere behandelingen niet werkzaam zijn$​​​​​​. Er zijn geen gegevens bekend over de werkzaamheid bij gebruik ter hoogte van gelaat en lichaam.

Teershampoo wordt momenteel niet meer gebruikt, het is niet meer verkrijgbaar in Europa. De werkzaamheid van orale antimycotica is niet goed aangetoond$​​​​​​. Eén kleine RCT vergeleek orale behandeling met itraconazole 200 mg gedurende 2 dagen per maand met placebo en vond een positief effect$​​​. Bij gebrek aan vergelijking met lokale behandeling en mogelijke ongewenste effecten en interacties, worden orale antimycotica niet geselecteerd. Lokaal gebruik van miconazol en metronidazol voor deze indicatie is door geen enkele studie onderbouwd$​​​​​​.

Lokale behandeling met ciclopirox is werkzamer dan placebo, maar niet bewezen werkzamer dan ketoconazole$$​. 
De ongewenste effecten (branderigheid, huiduitslag, droge huid, jeuk), komen overeen met deze beschreven bij ketoconazole$​. In België is ciclopirox niet in de vorm van shampoo of lotion te verkrijgen, wat de praktische toepassing voor seborroisch eczeem beperkt. Hierom verkiezen we ketoconazole en wordt ciclopirox niet geselecteerd.

Feedback